Kelt xalqlari epik ijodi Yevropa madaniyatining eng boy va jozibador sahifalaridan biridir. Qadimgi kelt qabilalarining mifologiyasi, qahramonlik dostonlari va afsonalari asrlar davomida ogʻizdan ogʻizga oʻtib, keyinchalik oʻrta asrlar qoʻlyozmalarida muhrlangan. Ushbu epik meros asosan ikki yirik tarmoqqa — Irlandiya (Gael) va Uels (Brit) anʼanalariga boʻlinadi. Epik ijodning shakllanishi va manbalari
Tarixiy va yarim afsonaviy Irlandiya qirollari haqidagi rivoyatlar. 3. Briton va Uels eposi: "Mabinogion"
Garchi qirol Artur afsonasi xristian va ritsarlik davrida shakllangan bo‘lsa-da, uning zamirida aynan kelt (breton, uels va kornuoll) xalqlarining qadimiy epik ijodi yotadi. Sehrgar Merlin, Avalonga yo‘l olish, qidiruvdagi Muqaddas Qadah (Graal) va Excalibur qilichi aynan kelt mifologiyasining mahsuli hisoblanadi. 2. Kelt Dostonlarining Asosiy Xususiyatlari va Mavzulari kelt xalqlari epik ijodi
Kelt qahramonlarining har birida "gesa" — muqaddas taqiq yoki qasamyod bo‘lgan. Agar qahramon o‘z gesasini buzsa, u muqarrar halokatga mahkum bo‘lgan (Kuxulin fojiasi bunga misol).
Bu yo‘nalish ko‘proq Britaniya oroli tabiati, ritsarlik madaniyati va keyinchalik butun Yevropaga tarqalgan Qirol Artur haqidagi afsonalar bilan uzviy bog‘liq. Irland Kelt Eposining To‘rt Sikli Kelt xalqlari epik ijodi Yevropa madaniyatining eng boy
Kelt dostonlarida tabiat shunchaki fon emas, balki tirik mavjudotdir. Daraxtlar, daryolar va hayvonlar sehrli kuchga ega bo‘lib, qahramonlarga yordam beradi yoki to‘sqinlik qiladi.
Eposlarda jangovar mahorat bilan birga sehr-jodu hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Qahramonlarning qurollari (masalan, Kuxulinning Gae Bulg nayzasi) g‘ayritabiiy xususiyatlarga ega. Epik ijodning shakllanishi va manbalari Tarixiy va yarim
Uels afsonalarida paydo bo'lgan bu qahramon qudratli druid va bashoratchi hisoblanadi. 4. Kelt Eposining Jahon Madaniyatiga Ta'siri
Irlandiya kelt epik ijodi eng yaxshi saqlanib qolgan va tizimlashtirilgan meros hisoblanadi. U asosan toʻrtta katta siklga (turkumga) boʻlinadi:
Kelt mifologiyasida real dunyo bilan sehrli dunyo (Sidh) o‘rtasidagi chegara juda yupqa. Qahramonlar osongina sehrli mavjudotlar olamiga o‘tib qolishadi.
Bu turkum III asrda yashagan afsonaviy sarkarda va uning sodiq jangchilari — feniylar (Fianna) haqida hikoya qiladi. Feniylar qirolga xizmat qiluvchi, lekin o‘rmonlarda erkin yashovchi, ovchilik va janglar bilan shug‘ullanuvchi ritsarlardir.Dostonlar asosan Finn MakKumalning o‘g‘li, mashhur shoir va jangchi Ossian tilidan so‘zlanadi. Bu sikl o‘zining tabiati, romantikasi va gumanistik g‘oyalari bilan ajralib turadi. E. Qirollik sikli (The Kings' Cycle)