Bu turkumda Irlandiyaning qadimgi xudolari — Tuatha Dé Danann (Maʼbuda Danu qabilalari) va ularning gʻayritabiiy kuchlar bilan janglari hikoya qilinadi.
Dunyoning yaralishi va xudolarning (Tuatha Dé Danann) Irlandiyaga kelishi haqida hikoya qiladi.
Kelt epik ijodining eng sof va yaxshi saqlanib qolgan qismi (afsonaviy-qahramonlik hikoyalari) hisoblanadi. Ular toʻrtta asosiy turkumga (tsiklga) boʻlinadi: Mifologik turkum kelt xalqlari epik ijodi hot
Kelt epik ijodida ayollar juda faol, mustaqil va jangovar xarakterga ega. Qirolicha Medb yoki ma'buda Morrigan erkaklar bilan tengma-teng urushadi, davlatni boshqaradi va qarorlar qabul qiladi.
Qahramonlar ko‘pincha narigi dunyo — "mangu yoshlik diyori"ga sayohat qilishadi. Bu turkumda Irlandiyaning qadimgi xudolari — Tuatha Dé
Fenian tsikli (Finn tsikli) Olster tsikli bilan bir qatorda muhim oʻrin tutadi. Bu tsikl markazida va uning Fianna jangchilari turadi. Fianna – Irlandiyaning yarim mustaqil harbiy guruhi boʻlib, ularning sarguzashtlari, ovlari va janglari haqida koʻplab hikoyalar mavjud. Ushbu tsikl Irlandiya folklorining eng sevimli qismlaridan biri hisoblanadi.
Bu dostonlar tarixiy shaxslar — , Conn Hundred Battles , Artur (keltlarning britanlik versiyasi) atrofida qurilgan. Aynan shu tsikl orqali kelt epik ijodiga davlatboshqaruvi, soliq, urug‘ a’zolari o‘rtasidagi nizo kabi real hayotiy mavzular kiradi. Fenian tsikli (Finn tsikli) Olster tsikli bilan bir
Connla thought of his father’s shield, splintered. His mother’s hands, empty. “Love,” he said. “Love that outlives the loved.”